s. 06½Prawa posiadacza · pełna lista

Wszystkie twoje prawa w UE w jednym miejscu.

Obywatelstwo UE daje przywileje, o których większość ludzi nawet nie słyszała. Oto 25, które warto znać: od podróży, przez zakupy, po twój głos.

Podróże

Przekraczaj granice bez kontroli

Większość Europy należy do strefy Schengen, więc na granicach wewnętrznych nie ma kontroli paszportowej. Dowód i tak zawsze miej przy sobie.

Podróże

Opieka zdrowotna w podróży

Dzięki Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego masz w innym kraju UE dostęp do niezbędnej publicznej opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak mieszkańcy tego kraju.

Podróże

Roaming jak w kraju

Rozmowy, SMS-y i internet mobilny w innych krajach UE kosztują tyle samo co w twoim kraju, w granicach uczciwego korzystania.

Podróże

Pociąg się spóźnił? Odzyskasz pieniądze

Jeśli pociąg przyjedzie z opóźnieniem od 1 do 2 godzin, zwykle należy ci się zwrot 25% ceny biletu, a przy 2 godzinach lub więcej 50%.

Podróże

Opóźniony lub odwołany lot

Jeśli lot zostanie odwołany albo wyląduje co najmniej 3 godziny po czasie, możesz dostać od 250 do 600 euro, zależnie od dystansu. Nie dotyczy to sytuacji, gdy winna jest np. ekstremalna pogoda.

Podróże

Pomoc w każdej ambasadzie UE

Jesteś poza UE, a twój kraj nie ma tam ambasady? Ambasada lub konsulat każdego innego kraju UE musi ci pomóc tak jak własnym obywatelom.

Podróże

Twoje prawo jazdy jest ważne w całej UE

Prawo jazdy wydane w jednym kraju UE jest ważne we wszystkich pozostałych.

Praca i nauka

Pracuj w dowolnym kraju UE

Z obywatelstwem UE możesz mieszkać i pracować w dowolnym kraju UE bez pozwolenia na pracę.

Praca i nauka

Studiuj za granicą

Erasmus+ daje ci szansę na studia albo praktyki w innym kraju, i to z dofinansowaniem.

Praca i nauka

Wolontariat za granicą

Dzięki Europejskiemu Korpusowi Solidarności osoby w wieku od 18 do 30 lat mogą być wolontariuszami w innym kraju od 2 tygodni do roku. Pokryte są koszty podróży, jedzenia, zakwaterowania i ubezpieczenia, a do tego dochodzi kieszonkowe.

Praca i nauka

Darmowy bilet na osiemnastkę

Kończysz 18 lat? W ramach DiscoverEU możesz złożyć wniosek o darmowy bilet i zwiedzać Europę, głównie pociągiem.

Praca i nauka

Płatny urlop i rozsądny czas pracy

Masz prawo do co najmniej 4 tygodni płatnego urlopu w roku, a twój tydzień pracy nie może przekraczać średnio 48 godzin.

Praca i nauka

Równa płaca

Kobiety i mężczyźni muszą dostawać taką samą pensję za tę samą pracę lub pracę o jednakowej wartości.

Praca i nauka

Szukanie pracy za granicą

Nie masz pracy? Możesz zachować zasiłek dla bezrobotnych przez co najmniej 3 miesiące, szukając pracy w innym kraju UE.

Praca i nauka

Twój dyplom się liczy

Twoje kwalifikacje mogą zostać uznane w innym kraju UE, więc możesz tam pracować albo dalej się uczyć.

Zakupy i internet

14 dni na zmianę zdania

Kupujesz coś przez internet od sprzedawcy z UE? W większości przypadków masz 14 dni na zwrot.

Zakupy i internet

Co najmniej 2 lata ochrony

Sprzedawca w UE odpowiada przez co najmniej 2 lata za wszystko, co od niego kupisz. Jeśli rzecz okaże się wadliwa, musi ją naprawić albo wymienić.

Zakupy i internet

Twoje subskrypcje jadą z tobą

Płatne subskrypcje streamingu, muzyki i gier działają, gdy jesteś czasowo w innym kraju UE.

Zakupy i internet

Bez geoblokowania

Sklepy internetowe w UE nie mogą cię zablokować ani kazać ci płacić więcej tylko dlatego, że jesteś z innego kraju UE. Wyjątkiem są niektóre treści chronione prawem autorskim, np. filmy.

Zakupy i internet

Usuń swoje dane

W wielu przypadkach możesz poprosić firmę o usunięcie swoich danych osobowych, np. gdy nie są jej już potrzebne.

Twój głos

Głosuj tam, gdzie mieszkasz

Mieszkasz w innym kraju UE? Możesz tam głosować, a nawet kandydować w wyborach lokalnych i do Parlamentu Europejskiego.

Twój głos

Zaproponuj nowe prawo UE

Dzięki europejskiej inicjatywie obywatelskiej milion podpisów z co najmniej 7 krajów UE zmusza Komisję do odpowiedzi na twój pomysł.

Twój głos

Złóż petycję do Parlamentu

Każdy obywatel lub mieszkaniec UE może złożyć petycję do Parlamentu Europejskiego w sprawie, którą zajmuje się UE.

Twój głos

Pisz w swoim języku

Możesz napisać do każdej instytucji UE w jednym z 24 języków urzędowych i dostać odpowiedź w tym samym języku.

Twój głos

Poskarż się Rzecznikowi

Jeśli instytucja UE potraktuje cię niesprawiedliwie albo cię zignoruje, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich może się tym zająć. To nic nie kosztuje.

To prosty przewodnik, a nie porada prawna. Zasady mogą mieć wyjątki, więc szczegóły sprawdź na portalu Twoja Europa: europa.eu/youreurope

Chcesz więcej takich rzeczy? Wrzucamy wyjaśnienia na Instagram.

Obserwuj nas na Instagramie Dołącz do nas na WhatsAppie